Varistör Nedir

Varistör nedir ?

Varistör genel olarak devre veya şebekeyi ani voltaj yükselmelerinden korumak için başta diyot yapısından devşirilerek oluşturulmuş yarı iletken devre elemanıdır. Hali hazırda her anahtarlamalı güç kaynağının girişine paralel olarak görebileceğiniz varistörler 10 ile 20 mm arasında dairesel yapıdadırlar. Yüksek gerilimde ise yıldırım korumasında kullanılan özel  varistörler olup bu cihazlara parafudur ismi verilmektedir. İki varistörün de örnekleri aşağıdaki gibi görülebilir.

Resim 1 : Solda Yüksek gerilim parafuduru sağda ise devre kartlarına uyumlu üretilmiş varistör

Varistörün Yapısı ve Çalışma şekli

    Varistör temel koruma için ilk olarak  diyottan yola çıkılarak üretilmiş ancak bu çift diyottan olusan yapı devamında üretimi daha kolay TiO2(Titanyum Dioksit) ,ZnO(Çinko Oksit) ve SiC(Silikon Karbit) gibi yapıların geliştirilmesi ile vazgeçilmiştir. Şuan itibari ile devre kartlarında genel olarak çinko oksit içerikli varistörler kullanılmaktadır. 

    Varistörün çalışma şekli ise şu şekilde olmaktadır. Varistör belli bir noktaya kadar yani varistör voltajına kadar milyon düzeylerinde bir direnç gibi davranır. Bu davranış aslında bir dirence benzetilmekle birlikte bir diyotunda temel özelliğidir. Varistörün voltaj değerine gelindiğinde ise sistem aniden bir diyot gibi açılır ve direnci çok ciddi şekilde düşer bu şekilde yüksek voltaj varistörün üzerine düşerken hem eriyen tipteki görece yavaş sigortaların açması için süre kazanılır hemde voltaj artışı devrenin girişinde temizlenmiş olur.                                      

    Varistörün şuan itibari ile kullanılan sembolü sağdaki gibidir.

Kaynakça

1-https://www.elektrikport.com/universite/varistor-nedir/12276#ad-image-0

2-https://en.wikipedia.org/wiki/Varistor